Wpływ mediów społecznościowych na zdrowie psychiczne
W dzisiejszym cyfrowym świecie media społecznościowe stały się integralną częścią naszego życia. Platformy takie jak Facebook, Instagram, X-Serwis(dawniej Twitter), TikTok czy Snapchat nie tylko umożliwiają nam komunikację, ale także pozwalają na dzielenie się swoimi przeżyciami, emocjami i chwilami. Niemniej jednak, jak każdy nowoczesny fenomen, media społecznościowe niosą ze sobą zarówno korzyści, jak i zagrożenia. Chociaż mogą one pozytywnie oddziaływać na nasze życie społeczne i zawodowe, to ich nadmierne używanie ma również swoje ciemne strony, zwłaszcza jeśli chodzi o wpływ mediów społecznościowych na zdrowie psychiczne.
1. Początkowe korzyści – utrzymywanie kontaktów i wsparcie
Jednym z najważniejszych plusów mediów społecznościowych jest możliwość utrzymywania kontaktu z rodziną, przyjaciółmi oraz innymi osobami, niezależnie od dzielącej nas odległości. Dzięki nim możemy uczestniczyć w ważnych wydarzeniach życiowych, dzielić się swoimi osiągnięciami i otrzymywać wsparcie emocjonalne, które może pomóc w trudnych chwilach. Social media stanowią również przestrzeń, gdzie osoby z podobnymi problemami, np. zmagające się z depresją czy lękami, mogą znaleźć grupy wsparcia, dzielić się doświadczeniami i szukać poczucia przynależności.
2. Porównania społeczne – pułapka doskonałości
Niestety, z biegiem czasu media społecznościowe zaczęły stwarzać pewnego rodzaju „wirtualną rzeczywistość”, która nie zawsze odzwierciedla prawdziwe życie. Często widzimy na nich tylko pozytywne momenty: wakacje, sukcesy zawodowe, idealnie zorganizowane życie. To może prowadzić do niezdrowych porównań, w których zaczynamy oceniać własne życie na podstawie wykreowanego obrazu innych. W efekcie może pojawić się poczucie niższości, niezadowolenie z własnych osiągnięć i niskie poczucie własnej wartości.
3. FOMO – lęk przed przegapieniem
Fenomen „FOMO” (Fear Of Missing Out) zyskał ogromną popularność w ostatnich latach. To lęk, który pojawia się, gdy czujemy, że coś nas omija – wydarzenia, spotkania, ważne rozmowy – wszystko to, co dzieje się w życiu innych, a my nie mamy w tym udziału. Obserwowanie na mediach społecznościowych, jak inni spędzają czas, podróżują czy odnoszą sukcesy, może prowadzić do poczucia osamotnienia i alienacji. To z kolei może wywołać stres, lęki i depresję, zwłaszcza u osób, które zmagają się z poczuciem wykluczenia.
4. Wzrost stresu i lęków związanych z negatywnymi komentarzami
Media społecznościowe, choć dają możliwość wyrażania opinii, niejednokrotnie stają się miejscem ataków i krytyki. Negatywne komentarze, hejt czy cyberprzemoc to codzienność dla wielu użytkowników. Stres związany z nieprzyjemnymi opiniami na temat wyglądu, zachowań czy przekonań może prowadzić do pogorszenia zdrowia psychicznego. Najczęstszymi objawami są lęki, obniżone poczucie własnej wartości, a nawet depresja.
5. Zjawisko uzależnienia – nadmierne korzystanie z social media
Jednym z poważniejszych problemów związanych z mediami społecznościowymi jest cyberuzależnienie. Częste sprawdzanie powiadomień, „scrollowanie” godzinami, czy sprawdzanie nowych postów stają się nawykami, które z czasem mogą przerodzić się w uzależnienie. Brak kontroli nad czasem spędzanym w Internecie może prowadzić do zaniedbania obowiązków zawodowych, szkolnych. Może również negatywnie wpływać na życie osobiste, powodując poczucie pustki, stresu i wypalenia.
6. Zalecenia – jak dbać o zdrowie psychiczne w dobie social mediów?
Aby zminimalizować negatywne skutki korzystania z mediów społecznościowych, warto wprowadzić kilka zasad:
- Ogranicz czas spędzany w sieci – wyznaczenie sobie konkretnych godzin na korzystanie z mediów społecznościowych może pomóc w zachowaniu równowagi.
- Przemyślany wybór treści – staraj się śledzić konta, które promują pozytywne wartości i inspirują do działania, a nie tylko te, które wywołują poczucie porażki.
- Dbaj o swoje granice – pamiętaj, że Twoje życie online nie jest pełnym odzwierciedleniem rzeczywistości. Często to tylko fragmenty życia, które zostały wybrane do podzielenia się z innymi.
- Zrób przerwę – od czasu do czasu warto zrobić sobie przerwę od mediów społecznościowych, aby skupić się na realnych relacjach i swoich pasjach.
- Przekieruj swoją aktywność na relacje w czasie rzeczywistym- dbaj o utrzymywanie kontaktu z osobami bliskimi Tobie. Żyj tu i teraz. Budowanie zdrowych relacji międzyludzkich, wzmacnia naszą samoocenę oraz polepsza nasz komfort psychiczny.
Podsumowanie
Media społecznościowe mają ogromny wpływ na nasze zdrowie psychiczne – zarówno pozytywny, jak i negatywny. Ich intensywne użytkowanie może prowadzić do wielu problemów, takich jak obniżenie poczucia własnej wartości, lęk społeczny, depresja czy uzależnienie. Dlatego ważne jest, aby korzystać z nich świadomie i wprowadzać zdrowe nawyki, które pozwolą cieszyć się ich zaletami, a jednocześnie nie zaszkodzą naszej kondycji psychicznej.
red. Daria Laudańska, psycholog, terapeuta poznawczo- behawioralny
