„Mamy być szczęśliwi. Produktywni. Wdzięczni. Zmotywowani.
A jeśli nie jesteśmy – czujemy, że coś z nami nie tak.”
Psychologia pozytywna często bywa mylona z „pozytywnym myśleniem”. Tymczasem jej twórcy mówili o czymś zupełnie innym.
Czym naprawdę jest psychologia pozytywna?
Psychologia pozytywna została zapoczątkowana przez
Martina Seligman oraz Mihalya Csikszentmihalyi.
Nie chodzi w niej o „uśmiech mimo wszystko”, ale o badanie:
- co sprawia, że ludzie dobrze funkcjonują
- jakie czynniki sprzyjają dobrostanowi
- jak budować odporność psychiczną
- co daje poczucie sensu
Seligman zaproponował model PERMA, który stał się filarem psychologii pozytywnej, definiującym pięć kluczowych elementów trwałego dobrostanu(well-being) i szczęścia.
- P – Positive emotions (pozytywne emocje)
- E – Engagement (zaangażowanie, flow)
- R – Relationships (relacje)
- M – Meaning (sens)
- A – Accomplishment (osiągnięcia)z
Model ten jest stosowany nie tylko w rozwoju osobistym, ale również w organizacjach do budowania zaangażowania pracowników.
W psychologii pozytywnej relacja między umiejętnościami (skills) a wyzwaniami (challenges) jest kluczem do osiągnięcia stanu flow (przepływu), który definiuje się jako najwyższy poziom zaangażowania, satysfakcji i optymalnego funkcjonowania. Koncepcja ta, rozwinięta przez Mihálya Csikszentmihalyiego , wskazuje, że poczucie szczęścia i motywacji zależy od dynamicznej równowagi między tymi dwoma czynnikami.
1. Szczęście jako efekt uboczny
Badania pokazują, że osoby skupione wyłącznie na „byciu szczęśliwym” często odczuwają większą frustrację.
Paradoks:
Im bardziej gonimy za szczęściem, tym częściej je tracimy
Z kolei osoby skupione na:
- sensie
- relacjach
- rozwoju
- wartościach
… doświadczają trwałego dobrostanu.
2. Flow – kiedy zapominasz o sobie
Csikszentmihalyi opisał stan flow – pełnego zanurzenia w działaniu. Stan Flow pojawia się, gdy wysoki poziom umiejętności napotyka wysoki poziom wyzwania
To moment, gdy:
- tracisz poczucie czasu
- działanie samo w sobie daje satysfakcję
- poziom trudności jest dopasowany do twoich umiejętności
Flow nie jest „euforią”. To głębokie zaangażowanie.
3. Relacje ważniejsze niż sukces
Jednym z najlepiej udokumentowanych wniosków badań nad dobrostanem jest to, że jakość relacji silniej wpływa na poczucie szczęścia niż poziom dochodów czy status społeczny.
Nie chodzi o liczbę znajomych.
Chodzi o:
- poczucie bycia ważnym
- możliwość bycia sobą
- emocjonalne bezpieczeństwo
4. Realistyczna pozytywność
Psychologia pozytywna nie neguje cierpienia.
Wręcz przeciwnie – mówi o:
- odporności psychicznej (resilience)
- wzroście potraumatycznym
- regulacji emocji
- elastyczności psychologicznej
To nie „myśl pozytywnie”.
To: ucz się żyć pełniej – także z trudnymi emocjami.
5. 5 mikropraktyk budujących dobrostan
- Codzienna refleksja: „Co dziś miało dla mnie znaczenie?”
- Jedno działanie w stanie flow tygodniowo.
- Wzmacnianie jednej relacji świadomą rozmową.
- Świadome docenianie małych osiągnięć.
- Rozróżnianie przyjemności od sensu.
Podsumowując
Szczęście nie jest stałym stanem.
Nie jest obowiązkiem.
Nie jest dowodem, że robimy wszystko dobrze.
Jest efektem ubocznym życia, które jest:
- zaangażowane
- sensowne
- relacyjne
red. Vivien Granda, psycholog społeczny
