12 lutego 2026 roku Prezydent RP podpisał długo oczekiwaną ustawę o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów. To jeden z najważniejszych aktów prawnych we współczesnej historii polskiej psychologii – po ponad 20 latach od przyjęcia pierwszej ustawy, która nigdy w praktyce nie funkcjonowała, obejmuje kompleksową regulację zawodu i porządkuje rynek usług psychologicznych. Sprawdźmy zatem co zawiera nowa ustawa o zawodzie psychologa w Polsce – co to oznacza dla psychologów i ich klientów?
Dlaczego nowa ustawa była potrzebna?
Dotychczasowa ustawa z 2001 roku formalnie regulowała zawód psychologa, jednak z powodu licznych wad prawnych oraz braku przepisów wykonawczych nigdy nie została wdrożona, a samorząd zawodowy psychologów nie został nigdy skutecznie utworzony. W efekcie przez lata na rynku działały osoby bez odpowiednich kwalifikacji, a pacjenci często nie mieli pewności, czy terapeuta jest specjalistą z właściwym wykształceniem.
Co zawiera nowa ustawa?
Nowa regulacja wprowadza kilka kluczowych zmian:
1. Jasne zasady dostępu do zawodu psychologa
Ustawa precyzuje, kto może wykonywać zawód psychologa. Warunkiem jest ukończenie odpowiednich studiów (studia I i II stopnia lub jednolite magisterskie z psychologii) oraz wpis do rejestru psychologów. To oznacza, że tylko osoby z kwalifikacjami będą mogły używać tytułu i wykonywać usługi psychologiczne, tym samym podawanie się za psychologa bez takiego prawa będzie karalne.
2. Katalog świadczeń psychologicznych
Ustawa wprowadza określony katalog usług psychologicznych – od diagnozy psychologicznej, przez konsultacje i poradnictwo, po inne formy wsparcia psychologicznego. To ważny krok w kierunku przejrzystości dla pacjentów oraz innych instytucji kierujących na wsparcie psychologiczne.
3. Samorząd zawodowy psychologów
Najważniejszą zmianą jest utworzenie samorządu zawodowego psychologów. Będzie on reprezentował środowisko, ustalał zasady etyki zawodowej, dbał o standardy wykonywania zawodu oraz prowadził postępowania dyscyplinarne wobec członków. Samorząd ma nadzorować przestrzeganie standardów oraz chronić jakość usług.
4. Ochrona pacjenta i bezpieczeństwo usług
Nowe przepisy nakładają obowiązek prowadzenia dokumentacji psychologicznej i zachowania tajemnicy zawodowej. To elementy, które znacznie podnoszą poziom bezpieczeństwa osób korzystających z pomocy psychologicznej, wzmacniając zaufanie do zawodu.
5. Uznawanie kwalifikacji z zagranicy
Ustawa przewiduje procedury uznawania kwalifikacji dla osób z UE oraz tych, które zdobyły dyplomy poza Unią Europejską. To ważne w kontekście mobilności specjalistów i harmonizacji z prawem europejskim.
Zmiany i kontrowersje w środowisku psychologicznym
Choć ogólny cel ustawy – uporządkowanie rynku i podniesienie jakości usług – jest szeroko popierany, nie brakuje również głosów krytycznych. Część środowiska podnosi kwestie dotyczące m.in. wyłączenia psychoterapii z katalogu standardowych zadań psychologa oraz dopuszczenia pomocy psychologicznej przez osoby bez wykształcenia psychologicznego przy minimalnym nadzorze (kontrowersyjna poprawka). Takie rozwiązania budzą obawy, że mogą obniżyć standardy praktyki lub stwarzać ryzyko dla pacjentów.
Co to oznacza dla praktyki psychologicznej w praktyce?
Nowa ustawa ma potencjał znacząco podnieść prestiż i bezpieczeństwo zawodu psychologa w Polsce. Dla praktyków oznacza to obowiązek formalnej rejestracji, przynależności do samorządu i przestrzegania standardów etycznych. Jednocześnie dla pacjentów daje ona większą pewność, że wsparcie, którego szukają, pochodzi od wykwalifikowanego specjalisty.
Przepisy wejdą w życie z pewnym okresem przejściowym, co ma dać środowisku czas na dostosowanie się do nowych wymogów. Choć proces ten może być wymagający, to zdaniem wielu ekspertów jest to krok we właściwym kierunku: ku profesjonalizacji, bezpieczeństwu i klarownym zasadom wykonywania zawodu psychologa.
Zespół Psycho News
